{"id":71,"date":"2025-06-11T08:46:31","date_gmt":"2025-06-11T05:46:31","guid":{"rendered":"https:\/\/xn--grnmplus-n4a5db.com\/?p=71"},"modified":"2025-06-11T08:46:31","modified_gmt":"2025-06-11T05:46:31","slug":"avrupanin-israil-politikalari-kirilma-noktasinda-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorunumplus.com\/?p=71","title":{"rendered":"Avrupa&#8217;n\u0131n \u0130srail politikalar\u0131 k\u0131r\u0131lma noktas\u0131nda m\u0131?"},"content":{"rendered":"\n<p>AB \u00fcyelerinin yar\u0131s\u0131 bile Filistin&#8217;i devlet olarak tan\u0131mazken, \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 yekpare bir politika izlemesi g\u00fc\u00e7. Fakat tarih bunun zorlu\u011funu de\u011fil, Avrupa&#8217;n\u0131n de\u011ferleriyle eylemlerini denkle\u015ftirme cesaretini g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fini yazacak.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"864\" height=\"486\" src=\"https:\/\/gorunumplus.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/sdfs.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-72\" srcset=\"https:\/\/gorunumplus.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/sdfs.jpg 864w, https:\/\/gorunumplus.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/sdfs-300x169.jpg 300w, https:\/\/gorunumplus.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/sdfs-768x432.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 864px) 100vw, 864px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u0130stanbul<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jeostrateji uzman\u0131 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda k\u00f6\u015fe yazar\u0131 Imran Khalid, Avrupa&#8217;daki \u0130srail kar\u015f\u0131t\u0131 uyan\u0131\u015f\u0131 ve Avrupa Birli\u011fi (AB) de\u011ferlerinin eylemleriyle \u00f6rt\u00fc\u015fme gereksinimini AA Analiz i\u00e7in kaleme ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><br><\/strong>Avrupa&#8217;n\u0131n \u0130srail&#8217;in eylemlerine y\u00f6nelik derin uykusundan uyanmas\u0131 i\u00e7in bir soyk\u0131r\u0131m\u0131n ya\u015fanmas\u0131 gerekti. Ama sonunda isteksizce, t\u00f6kezleyerek ve hala tarihsel su\u00e7luluk duygusuyla da olsa uyand\u0131. \u0130srail\u2019in Gazze\u2019ye y\u00f6nelik bitmek bilmeyen sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n neredeyse 20. ay\u0131nda, Avrupa\u2019n\u0131n &#8220;\u0130srail&#8217;in kendini savunma hakk\u0131na&#8221; verdi\u011fi sars\u0131lmaz deste\u011fi azalmaya ba\u015flad\u0131. Ya\u015fananlar yaln\u0131zca jeopolitik dengelerin kaymas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir vicdan muhasebesiyle harmanlanm\u0131\u015f bir ahlaki uyan\u0131\u015f. Uzun s\u00fcredir kendini insan haklar\u0131n\u0131n hamisi olarak g\u00f6ren Avrupa liderleri, art\u0131k sessizliklerinin kanl\u0131 miras\u0131yla y\u00fczle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/share.transistor.fm\/s\/669515bd\"><\/audio><\/figure>\n\n\n\n<p>Avrupa, onlarca y\u0131l boyunca \u0130srail\u2019in s\u00f6m\u00fcrgeci projesine sessiz bir destek sundu ve Filistin topraklar\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 yerle\u015fimler, kontrol noktalar\u0131 ve hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ad\u0131m ad\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrken, tepkisi s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu. Ancak Gazze&#8217;den gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, yerle bir edilmi\u015f hastaneler, enkazda can veren bebekler, hayatta kalmak i\u00e7in k\u0131r\u0131nt\u0131lara uzanan a\u00e7 ve bitkin siviller, Avrupa\u2019n\u0131n duyars\u0131zl\u0131k z\u0131rh\u0131n\u0131 delip ge\u00e7ti. 7 Ekim&#8217;e dayand\u0131r\u0131lan o bir zamanlar\u0131n sorgulanmaz gerek\u00e7esi, art\u0131k 54 bini a\u015fk\u0131n Filistinlinin, \u00fcstelik \u00f6nemli \u00e7o\u011funlu\u011fu sivil, hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi bir trajedi kar\u015f\u0131s\u0131nda bo\u015f ve ge\u00e7ersiz kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa ba\u015fkentleri yaln\u0131zca kitlesel protestolara de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u0130srail&#8217;e y\u00f6nelik egemen anlat\u0131da bir k\u0131r\u0131lmaya da sahne oluyor. Berlin\u2019den Dublin\u2019e, Madrid\u2019den Paris\u2019e kadar, anti-\u0130srail g\u00f6sterileri b\u00fcy\u00fcyor ve sivil katliamlar\u0131n ge\u00e7i\u015ftirilemeyece\u011fini ortaya koyan vatanda\u015flar\u0131n \u00f6fke ve vicdan\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yor. Bu, anl\u0131k bir anti-\u0130srail \u00f6fke patlamas\u0131 de\u011fil, on y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bilin\u00e7li ertelemenin bir sonucu. Avrupa devletleri hi\u00e7bir zaman tarafs\u0131z de\u011fildi. Britanya\u2019n\u0131n emperyal miras\u0131, Filistin\u2019i fiilen siyonist harekete teslim etti. Di\u011fer Avrupa \u00fclkeleri ise holokostun su\u00e7lulu\u011funa s\u0131\u011f\u0131n\u0131p, ye\u015fermekte olan yeni bir felakete sessiz kald\u0131. Holokost, Avrupa\u2019n\u0131n vicdan\u0131nda hala derin ve sars\u0131c\u0131 bir yara olarak duruyor. Ancak bu tarihi trajediyi, \u0130srail\u2019i hesap vermekten korumak i\u00e7in kullanmak yaln\u0131zca entelekt\u00fcel bir sahtekarl\u0131k de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ahlaken tiksindirici bir tutumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131k baz\u0131 Avrupa \u00fclkeleri yava\u015f da olsa yeni bir tutuma y\u00f6neliyor. \u0130spanya, \u0130rlanda ve resmi AB \u00fcyesi olmasa da Norve\u00e7, Filistin\u2019i devlet olarak tan\u0131d\u0131. \u0130ngiltere ve Fransa ise e\u015fi\u011finde bekliyor. Ancak bu sembolik de\u011fi\u015fim dahi \u00e7ekingen bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fiyor. \u0130srail, her zamanki abart\u0131l\u0131 \u00fcslubuyla e\u011fer \u0130ngiltere ya da Fransa Filistin\u2019i tan\u0131maya kalkarsa, Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n daha fazla b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ilhak etmekle tehdit etti. \u00d6te yandan, \u0130srail\u2019in a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 bakanlar\u0131, toprak geni\u015fletme hayallerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ve pervas\u0131zca dile getiriyor. S\u00f6ylem ile ger\u00e7ek aras\u0131ndaki \u00e7izgi \u00e7oktan silinmi\u015f durumda. De\u011fi\u015fmeyense, Avrupa\u2019n\u0131n kolektif olarak harekete ge\u00e7me konusundaki isteksizli\u011fi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Bir hesap verebilirlik meselesi<\/h3>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bunlar derin bir ironi i\u00e7eriyor. Bar\u0131\u015f ve i\u015fbirli\u011fi ilkeleri \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir yap\u0131 olan AB, \u0130srail&#8217;in esir bir halk \u00fczerinde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f i\u00e7in y\u00fczle\u015fmeye dahi cesaret edemiyor. Ancak yine de yava\u015f yava\u015f \u00e7atlaklar olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve AB, uzun s\u00fcredir Tel Aviv\u2019e g\u00fcmr\u00fck muafiyetleri, fonlara eri\u015fim ve ara\u015ft\u0131rma-geli\u015ftirme ortakl\u0131klar\u0131 gibi ekonomik ayr\u0131cal\u0131klar tan\u0131yan ortakl\u0131k anla\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Diplomatik s\u00f6ylemin ard\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu anla\u015fma, sava\u015f su\u00e7lar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilirken, sundu\u011fu ticari ayr\u0131cal\u0131klarla \u0130srail\u2019in i\u015fgalini fiilen finanse ediyor. Anla\u015fman\u0131n 2. maddesi insan haklar\u0131na ciddi bir vurgu yap\u0131yor ancak Avrupa, bu maddeyi hi\u00e7bir zaman ciddiyetle uygulamad\u0131. Bug\u00fcn ise k\u0131tl\u0131k tehlikesi kap\u0131da beklerken ve uluslararas\u0131 mahkemeler \u0130srailli yetkililer hakk\u0131nda tutuklama kararlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rken, bu kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n art\u0131k savunulacak bir taraf\u0131 kalmad\u0131. Ger\u00e7ekler ortada: E\u011fer Avrupa ger\u00e7ekten kurallara dayal\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczene inan\u0131yorsa, art\u0131k sonu\u00e7 do\u011furacak ad\u0131mlar atmak zorunda. Bu ba\u011flamda \u00fc\u00e7 temel ad\u0131m ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Birincisi, Filistin devletini tan\u0131mak, bunu diplomatik bir jest olarak de\u011fil, siyasi bir zorunluluk olarak g\u00f6rmek. \u0130kincisi, \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 hayata ge\u00e7irmek; bunlar aras\u0131nda silah ambargosu ve hedefe y\u00f6nelik ticari k\u0131s\u0131tlamalar da yer almal\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise Gazze\u2019de i\u015flenen sava\u015f su\u00e7lar\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m iddialar\u0131na dair uluslararas\u0131 soru\u015fturmalar\u0131 kararl\u0131l\u0131kla desteklemek.<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette bu t\u00fcr ad\u0131mlar, \u0130srail ve onu savunan \u00e7evrelerden sert ve \u00f6fkeli tepkilerle kar\u015f\u0131lanacak, antisemitizm su\u00e7lamalar\u0131 her zaman oldu\u011fu gibi yine yap\u0131lacakt\u0131r. Ancak bu refleksler art\u0131k eski g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirdi. \u0130srail dahil d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki Yahudi ayd\u0131nlar ve topluluklar, Gazze\u2019de y\u00fcr\u00fct\u00fclen y\u0131k\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u0131n\u0131yor. \u0130srail\u2019in eylemlerini Yahudi kimli\u011fiyle \u00f6zde\u015fle\u015ftirme \u00e7abas\u0131, art\u0131k bu kimli\u011fe mensup olanlar taraf\u0131ndan bile reddediliyor. Ger\u00e7ek \u015fu ki \u0130srail art\u0131k ahlaki itibar\u0131n\u0131 kaybetmekten korkmuyor. Zira o itibar\u0131 \u00e7oktan t\u00fcketti. Gazetecilerin, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ve insani yard\u0131m g\u00f6revlilerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a, hi\u00e7bir cezai kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmeden \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, s\u00f6z\u00fcn bitti\u011fi yer. \u0130srail\u2019in liderleri, d\u00fcnyan\u0131n art\u0131k ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda ancak umursam\u0131yorlar. Umursayabilecekleri tek \u015fey, ekonomik bedel.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomik sars\u0131nt\u0131lar \u015fimdiden hissedilmeye ba\u015flad\u0131, \u0130srail&#8217;in k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmeleri bir bir \u00e7\u00f6k\u00fcyor. Askeri seferberli\u011fin k\u00f6r\u00fckledi\u011fi i\u015f g\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131\u011f\u0131, \u00fcretkenli\u011fi fel\u00e7 ediyor ve boykotlar can yak\u0131yor. Analistler, kap\u0131daki bir finansal &#8220;\u015fok dalgas\u0131&#8221; i\u00e7in uyar\u0131da bulunuyor. AB-\u0130srail anla\u015fmas\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131 veya feshedilmesi \u0130srail ekonomisini yaln\u0131zca yaralamakla kalmaz, onu yerle bir edebilir. Avrupa&#8217;n\u0131n harekete ge\u00e7mesi de i\u015fte tam olarak bu y\u00fczden elzemdir. Mesele intikam de\u011fil, bir koz kullanma meselesi. Gazze&#8217;deki sava\u015f, nutuklarla veya \u00f6zenle se\u00e7ilmi\u015f kelimelerle bitmeyecek. Sava\u015f ancak \u0130srailli vatanda\u015flar ekonomilerinin, ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131n ve k\u00fcresel d\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerinin risk alt\u0131nda oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131nda son bulacak. Ancak o zaman halk i\u00e7inde kritik bir kitle, Gazze&#8217;yi d\u00fcmd\u00fcz etmenin bu bedele de\u011fip de\u011fmeyece\u011fini sorgulamaya ba\u015flayabilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Hakikat an\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n hi\u00e7biri kolay olmayacak. AB, kendi i\u00e7inde par\u00e7alanm\u0131\u015f bir yap\u0131. \u00dcye devletlerinin yar\u0131s\u0131 bile Filistin&#8217;i devlet olarak tan\u0131mazken, \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 yekpare bir politika izlemesi g\u00fc\u00e7. Fakat tarih, bunun ne kadar zor oldu\u011funu de\u011fil, Avrupa&#8217;n\u0131n nihayet de\u011ferleriyle eylemlerini denkle\u015ftirme cesaretini g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fini yazacak. Y\u0131llar \u00f6nce Venedik Deklarasyonu, Filistinlilerin haklar\u0131n\u0131 teslim etmi\u015fti. O g\u00fcnden bu yana AB, bar\u0131\u015f s\u00fcrecini Washington&#8217;a ihale etti, Filistin y\u00f6netimini fonlad\u0131 ve \u0130srail&#8217;in ta\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 kenardan izleyip hay\u0131flanmakla yetindi. Art\u0131k bu devir kapanmal\u0131. E\u011fer ABD uluslararas\u0131 hukuktan geri ad\u0131m at\u0131yorsa, Avrupa ileri \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. E\u011fer ABD \u0130srail&#8217;e cezas\u0131zl\u0131k vadediyorsa Avrupa hesap sorma sorumlulu\u011funu sunmal\u0131d\u0131r. Bu, AB&#8217;nin yaln\u0131zca bir ekonomik birlik olarak de\u011fil, bir adalet g\u00fcc\u00fc olarak rol\u00fcn\u00fc yeniden sahiplenme an\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazze&#8217;de bombalar ya\u011fmaya devam ediyor. Fakat Avrupa&#8217;da siyasi bir uyan\u0131\u015f filizleniyor. E\u011fer bu uyan\u0131\u015f devam ederse, \u0130srail&#8217;in dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonunun ba\u015flang\u0131c\u0131na ve Filistin ile k\u00fcresel dayan\u0131\u015fmada yepyeni bir sayfan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><em>[Imran Khalid, jeostrateji uzman\u0131 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda serbest k\u00f6\u015fe yazar\u0131d\u0131r.]<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB \u00fcyelerinin yar\u0131s\u0131 bile Filistin&#8217;i devlet olarak tan\u0131mazken, \u0130srail&#8217;e kar\u015f\u0131 yekpare bir politika izlemesi g\u00fc\u00e7. Fakat tarih bunun zorlu\u011funu de\u011fil, Avrupa&#8217;n\u0131n de\u011ferleriyle eylemlerini denkle\u015ftirme cesaretini g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fini yazacak. \u0130stanbul Jeostrateji&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":72,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-71","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71\/revisions\/73"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}