{"id":80,"date":"2025-06-11T08:53:00","date_gmt":"2025-06-11T05:53:00","guid":{"rendered":"https:\/\/xn--grnmplus-n4a5db.com\/?p=80"},"modified":"2025-06-11T08:53:00","modified_gmt":"2025-06-11T05:53:00","slug":"orta-asyanin-artan-onemi-ve-turkiyenin-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gorunumplus.com\/?p=80","title":{"rendered":"Orta Asya’n\u0131n artan \u00f6nemi ve T\u00fcrkiye’nin rol\u00fc"},"content":{"rendered":"\n

Orta Asya’da olu\u015fan bo\u015flu\u011fu ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve diplomatik ara\u00e7larla doldurma y\u00f6n\u00fcnde T\u00fcrkiye ve \u00c7in gibi akt\u00f6rler aktif rol \u00fcstlenirken, AB b\u00f6lgeye y\u00f6nelik yeni i\u015fbirli\u011fi ve yat\u0131r\u0131m stratejileriyle dengeleyici bir konum edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u0130stanbul<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Recep Y\u00fcr\u00fcmez, Orta Asya’n\u0131n son y\u0131llarda artan stratejik \u00f6nemini ve T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgede nas\u0131l konumlanmas\u0131 gerekti\u011fini AA Analiz i\u00e7in kaleme ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkistan co\u011frafyas\u0131 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonu ile 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck emperyal g\u00fcc\u00fcn rekabet sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Rusya, \u00c7in ve \u0130ngiltere aras\u0131nda b\u00f6lgenin payla\u015f\u0131m\u0131 konusunda \u00e7e\u015fitli anla\u015fmazl\u0131klar ya\u015fanm\u0131\u015f olsa da aralar\u0131nda imzalad\u0131klar\u0131 diplomatik antla\u015fmalar vas\u0131tas\u0131yla b\u00f6lgede kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda bir payla\u015f\u0131ma gitmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Orta Asya, yakla\u015f\u0131k 70 y\u0131l boyunca Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi’nin (SSCB) egemenli\u011fi alt\u0131nda kald\u0131. Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, \u00d6zbekistan, T\u00fcrkmenistan ve Azerbaycan 1991’de Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla birlikte ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan etti. Ancak bu devletlerin bug\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde 1920’li y\u0131llarda Sovyet y\u00f6netimi taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00f6zerk cumhuriyet modelleri ve haritalar\u0131 temelinde \u015fekillendi.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131rlardan do\u011fan sorunlar ve T\u00fcrkiye’nin \u00e7\u00f6z\u00fcme etkisi<\/h3>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi d\u00f6neminde olu\u015fturulan \u00f6zerk cumhuriyet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 haritalar, 1991 sonras\u0131 d\u00f6nemde \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgesel sorunlar\u0131 da beraberinde getirdi. Bu s\u0131n\u0131rlar; etnik, co\u011frafi ve sosyoekonomik ger\u00e7ekliklerden ziyade siyasi m\u00fchendislik esas\u0131yla \u00e7izildi\u011finden yeni kurulan devletler aras\u0131nda s\u0131n\u0131r uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 ve kaynak payla\u015f\u0131m\u0131 gibi meselelerde \u00f6nemli gerilim alanlar\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z konusu sorunlar aras\u0131nda en dikkat \u00e7ekenler “anklav” ve “eksklav” yap\u0131larla su kaynaklar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin anla\u015fmazl\u0131klard\u0131r. \u00d6zellikle K\u0131rg\u0131zistan-Kazakistan ve \u00d6zbekistan-K\u0131rg\u0131zistan s\u0131n\u0131r hatlar\u0131nda zaman zaman gerginlikler ya\u015fanm\u0131\u015f, bu anla\u015fmazl\u0131klar her ne kadar silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015f olsa da iki tarafl\u0131 ili\u015fkilerde s\u00fcre\u011fen bir kriz dinami\u011fi olu\u015fturdu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, K\u0131rg\u0131zistan ile Tacikistan aras\u0131nda ya\u015fanan s\u0131n\u0131r ve su payla\u015f\u0131m\u0131 ihtilaflar\u0131, son 5 y\u0131lda \u00fc\u00e7 kez (2021, 2022 ve 2024) silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda, 31 Mart 2025’te K\u0131rg\u0131zistan’\u0131n ba\u015fkenti Bi\u015fkek’te K\u0131rg\u0131zistan, \u00d6zbekistan ve Tacikistan aras\u0131nda imzalanan s\u0131n\u0131r ve su payla\u015f\u0131m\u0131 anla\u015fmas\u0131, b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kayda de\u011fer bir geli\u015fme olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Anla\u015fman\u0131n en dikkat \u00e7ekici y\u00f6nlerinden biri, T\u00fcrkiye’nin m\u00fczakere s\u00fcrecine do\u011frudan katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve mutabakat\u0131n Avrupa Birli\u011fi (AB), \u00c7in ya da Rusya gibi b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu durum, hem T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda i\u015fbirli\u011finin g\u00fc\u00e7lendi\u011finin hem de b\u00f6lge \u00fclkelerinin artan daha ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etme arzular\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak yorumlanabilir.<\/p>\n\n\n\n

AB’nin Orta Asya a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131<\/h3>\n\n\n\n

Bi\u015fkek’teki olumlu geli\u015fmenin hemen ard\u0131ndan 4 Nisan 2025’te Semerkant’ta AB ile Kazakistan, \u00d6zbekistan ve T\u00fcrkmenistan aras\u0131nda imzalanan yeni bir ticaret anla\u015fmas\u0131 b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde dikkat \u00e7ekici tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131. S\u00f6z konusu \u00fc\u00e7 \u00fclke, anla\u015fma kapsam\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyinin (BMGK) 541 ve 550 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131n\u0131 tan\u0131yarak G\u00fcney K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimi’ni (GKRY) K\u0131br\u0131s’\u0131n me\u015fru temsilcisi olarak kabul etti ve bu \u00e7er\u00e7evede GKRY’ye b\u00fcy\u00fckel\u00e7i atama karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti (KKTC), bu geli\u015fmeyi hem siyasi hem de diplomatik sonu\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sert bi\u00e7imde ele\u015ftirdi. S\u00f6z konusu anla\u015fmaya K\u0131rg\u0131zistan’\u0131n da taraf olup olmad\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz resmiyet kazanmam\u0131\u015f olmakla birlikte T\u00fcrkiye’nin Orta Asya’daki en yak\u0131n stratejik ortaklar\u0131ndan biri olan bu \u00fclkenin tutumu gerek sembolik gerekse de jeopolitik d\u00fczlemde belirleyici bir rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fmenin arka plan\u0131nda uzun s\u00fcredir devam eden AB-Orta Asya i\u015fbirli\u011fi s\u00fcreci yat\u0131yor. Nitekim s\u00f6z konusu anla\u015fman\u0131n temel zemini, 2 Haziran 2023’te K\u0131rg\u0131zistan’\u0131n \u00c7olpon-Ata kentinde d\u00fczenlenen Orta Asya-AB Zirvesi’nde at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. AB’nin b\u00f6lgeye y\u00f6nelik ilgisi yeni de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin, Kazakistan’daki en b\u00fcy\u00fck yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131 \u00fclke bir AB \u00fcyesi olan Hollanda’d\u0131r. Bu durum, Orta Asya \u00fclkelerinin enerji kaynaklar\u0131n\u0131 Avrupa pazarlar\u0131na y\u00f6nlendirme arzusuyla da do\u011frudan ili\u015fkilidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan Avrupa’n\u0131n Rus do\u011fal gaz\u0131na olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltma \u00e7abas\u0131, Orta Asya \u00fclkeleri i\u00e7in yeni ihracat g\u00fczergahlar\u0131 olu\u015fturma f\u0131rsat\u0131n\u0131 beraberinde getirdi. Bu ba\u011flamda, b\u00f6lge \u00fclkelerinde do\u011fal gaz boru hatlar\u0131, kara yolu ve demir yolu gibi altyap\u0131 projeleri yeniden g\u00fcndeme gelmi\u015f ve bu altyap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, diplomatik ili\u015fkilerde yeni y\u00f6nelimlere de sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in’in ad\u0131mlar\u0131 ve Zengezur Koridoru’nun \u00f6nemi<\/h3>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7te \u00c7in de Orta Asya’da etkinli\u011fini art\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde ad\u0131mlar at\u0131yor. 18-19 May\u0131s 2023’te \u00c7in’in \u015eian kentinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00c7in+Orta Asya Be\u015flisi (C+C5) Zirvesi, Pekin’in Orta Asya’daki n\u00fcfuzunu peki\u015ftirme \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri olarak de\u011ferlendiriliyor. \u00c7in’in Ku\u015fak ve Yol Giri\u015fimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Avrupa pazarlar\u0131na ula\u015fma hedefi, bu ba\u011flamda stratejik altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, enerji nakil hatlar\u0131n\u0131 ve kara ula\u015f\u0131m koridorlar\u0131n\u0131 kapsayan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir jeoekonomik vizyon ortaya koyuyor. \u00c7in’in Pakistan’\u0131n Gwadar Liman\u0131 \u00fczerinden Hint Okyanusu’na inme \u00e7abas\u0131 da bu hedefin tamamlay\u0131c\u0131 bir bile\u015fenidir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Avrupa ve \u00c7in’in jeoekonomik stratejilerinin kesi\u015fti\u011fi noktada as\u0131l belirleyici unsur, bu iki b\u00fcy\u00fck ekonomik g\u00fcc\u00fcn hangi g\u00fczergahlar \u00fczerinden birbirine ba\u011flanaca\u011f\u0131 sorusudur. Mevcut ula\u015f\u0131m alternatifleri \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan dezavantajlar bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Hint Okyanusu rotas\u0131, Pakistan-Hindistan gerilimi nedeniyle g\u00fcvenlik riskleri ta\u015f\u0131yor; Karadeniz hatt\u0131 devam eden sava\u015f ve y\u00fcksek altyap\u0131 maliyetleri nedeniyle tercih edilmiyor. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda en g\u00fcvenli ve maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan en elveri\u015fli rota, Anadolu topraklar\u0131 \u00fczerinden ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte Zengezur Koridoru’nun hala a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 bu potansiyel g\u00fczergah\u0131n \u00f6n\u00fcnde ciddi bir jeopolitik engel olarak kar\u015f\u0131m\u0131zdad\u0131r. Azerbaycan ile Nah\u00e7\u0131van \u00d6zerk Cumhuriyeti aras\u0131nda do\u011frudan kara ba\u011flant\u0131s\u0131 kurmay\u0131 hedefleyen Zengezur Koridoru’nun i\u015fler hale gelmesi, yaln\u0131zca T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil; \u00c7in, Azerbaycan ve hatta AB i\u00e7in de stratejik bir kazan\u00e7 olacakt\u0131r. Zira, AB’nin son d\u00f6nemdeki ekonomik ve enerji odakl\u0131 y\u00f6nelimleri, G\u00fcney Kafkasya \u00fczerinden ge\u00e7ecek yeni ve g\u00fcvenli ticaret yollar\u0131na olan ilgisini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in dinamik bir d\u00f6nem<\/h3>\n\n\n\n

Bu noktada, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler kuramlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan “realizm” (ger\u00e7ek\u00e7ilik) paradigmas\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Realist yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, her devletin temel hareket noktas\u0131 kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r; dostluk, tarihi ba\u011flar veya ideolojik yak\u0131nl\u0131klar ancak bu \u00e7\u0131karlarla \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde anlam kazan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrk devletlerinin AB ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi son anla\u015fmay\u0131 yaln\u0131zca “ihanet” \u015feklinde de\u011ferlendirmek indirgemeci bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r. Bu t\u00fcr geli\u015fmeleri anlamland\u0131rmak i\u00e7in devlet davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 rasyonel akt\u00f6r modeli \u00e7er\u00e7evesinde analiz etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte Robert Keohane ve Joseph S. Nye taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen “kompleks kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k” kuram\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7ok kutuplu uluslararas\u0131 sistemini anlamada \u00f6nemli bir alternatif sunar. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, devletler yaln\u0131zca askeri g\u00fc\u00e7 ya da g\u00fcvenlik ekseninde de\u011fil; ayn\u0131 zamanda ekonomik, \u00e7evresel, teknolojik ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczlemlerde \u00e7ok boyutlu i\u015fbirlikleri geli\u015ftirir. Bu \u00e7er\u00e7evede, T\u00fcrkiye’nin de b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel diplomasisini yaln\u0131zca g\u00fcvenlik merkezli de\u011fil, \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc ve \u00e7ok d\u00fczlemli diplomasi ara\u00e7lar\u0131yla yeniden kurgulamas\u0131 zaruridir.<\/p>\n\n\n\n

Amerika Birle\u015fik Devletleri’nin (ABD) b\u00f6lgedeki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kaybetmesi, bu stratejik yeniden yap\u0131lanmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran unsurlardan biridir. 2014’te Manas \u00dcss\u00fc’n\u00fcn K\u0131rg\u0131zistan taraf\u0131ndan kapat\u0131lmas\u0131 ve ABD’nin 2021’de Afganistan’dan tamamen \u00e7ekilmesi, Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131, Orta Asya’da bir g\u00fc\u00e7 bo\u015flu\u011fu meydana getirdi. Orta Asya’da olu\u015fan bo\u015flu\u011fu ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve diplomatik ara\u00e7larla doldurma y\u00f6n\u00fcnde T\u00fcrkiye ve \u00c7in gibi akt\u00f6rler aktif rol \u00fcstlenirken, AB ise b\u00f6lgeye y\u00f6nelik yeni i\u015fbirli\u011fi ve yat\u0131r\u0131m stratejileriyle dengeleyici bir konum edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fmeler, k\u0131sa vadede T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zellikle KKTC ve Do\u011fu Akdeniz politikalar\u0131nda belirli diplomatik gerilimler ya da psikolojik k\u0131r\u0131lmalar yaratma potansiyeline sahiptir. Ancak orta ve uzun vadede, \u00f6zellikle Zengezur Koridoru’nun i\u015fler hale gelmesiyle birlikte T\u00fcrkiye’nin do\u011frudan Orta Asya’ya a\u00e7\u0131lma imkan\u0131 elde etmesi gibi stratejik avantajlar da do\u011fabilir. Dolay\u0131s\u0131yla mevcut uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem riskleri hem de f\u0131rsatlar\u0131 ayn\u0131 anda bar\u0131nd\u0131ran dinamik bir d\u00f6neme i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

TDT’nin stratejik rol\u00fc<\/h3>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, mevcut jeopolitik geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yeniden tan\u0131mlamak ve \u00e7ok boyutlu d\u0131\u015f politika ara\u00e7lar\u0131n\u0131 daha etkin bir bi\u00e7imde devreye sokmak durumundad\u0131r. Bu ba\u011flamda, T\u00fcrk Devletleri Te\u015fkilat\u0131 (TDT) do\u011frudan bir zarar g\u00f6rmedi. Nitekim, 1-2 May\u0131s 2025’te KKTC’de d\u00fczenlenen TDT Aksakallar Konseyi Toplant\u0131s\u0131 ve 20-21 May\u0131s 2025’te Macaristan’da d\u00fczenlenen TDT Ba\u015fkanlar\u0131 Gayriresmi Toplant\u0131s\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n, i\u015fleyi\u015finin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve i\u015fbirli\u011fi iradesinin devam etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut geli\u015fmeler T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Orta Asya co\u011frafyas\u0131ndaki jeopolitik konumunu yeniden tan\u0131mlamak ve b\u00f6lgeye y\u00f6nelik d\u0131\u015f politika enstr\u00fcmanlar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmek i\u00e7in bir f\u0131rsat sunuyor. T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgeyle olan tarihi, k\u00fclt\u00fcrel, dini ve dilsel ba\u011flar\u0131, \u00f6nemli bir “yumu\u015fak g\u00fc\u00e7” kayna\u011f\u0131 niteli\u011findedir. Bu ba\u011flar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7lendirilmesi, siyasi ve ekonomik ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7arpan etkisi yaratacakt\u0131r. \u00d6zellikle TDT gibi \u00e7ok tarafl\u0131 platformlar\u0131n kurumsal kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, somut projelerle desteklenmesi ve ortak g\u00fcndemler etraf\u0131nda daha derin entegrasyon s\u00fcre\u00e7lerine girilmesi, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgedeki etkisini koruma ve art\u0131rma noktas\u0131nda stratejik bir \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7te Ankara, b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 muhafaza edebilmek i\u00e7in alternatif enerji ve ticaret g\u00fczergahlar\u0131n\u0131 aktif bi\u00e7imde desteklemeli; ba\u015fta Zengezur Koridoru olmak \u00fczere b\u00f6lgesel ula\u015f\u0131m projelerinin i\u015flerlik kazanmas\u0131 i\u00e7in diplomatik \u00e7abalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, AB ile \u00c7in aras\u0131nda \u015fekillenen yeni ekonomik blokla\u015fmalar\u0131 kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6nlendirebilecek \u00e7ok katmanl\u0131 ve esnek bir strateji geli\u015ftirmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Bilindi\u011fi \u00fczere kriz anlar\u0131 ayn\u0131 zamanda stratejik yeniden yap\u0131lanma ve konum tayini a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli f\u0131rsatlar sunar. T\u00fcrkiye bug\u00fcn Orta Asya b\u00f6lgesiyle olan ili\u015fkilerini daha rasyonel, sab\u0131rl\u0131 ve vizyoner politikalarla yeniden in\u015fa etme y\u00f6n\u00fcnde tarihi bir sorumlulukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, ya\u015fanan geli\u015fmeleri T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tehditten ziyade, \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fc ve \u00e7ok boyutlu bir d\u0131\u015f politika vizyonuyla f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

[Dr. Recep Y\u00fcr\u00fcmez, Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesidir.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Orta Asya’da olu\u015fan bo\u015flu\u011fu ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve diplomatik ara\u00e7larla doldurma y\u00f6n\u00fcnde T\u00fcrkiye ve \u00c7in gibi akt\u00f6rler aktif rol \u00fcstlenirken, AB b\u00f6lgeye y\u00f6nelik yeni i\u015fbirli\u011fi ve yat\u0131r\u0131m stratejileriyle dengeleyici bir konum… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":81,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-80","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":82,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions\/82"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/81"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gorunumplus.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}